حقوق قانونی فریلنسرها در ایران؛ قرارداد، مالیات و مالکیت فکری
مبنای قراردادی کار مستقل، تکلیف مالیات، مالکیت پیشفرض اثر، و اینکه چرا کار بدون قرارداد مکتوب خطرناک است.
فریلنسر در قانون ایران چه جایگاهی دارد؟
عنوان «فریلنسر» در قوانین ایران به اندازه «کارگر» تعریفشده نیست. شما معمولاً در قالب قرارداد پیمانکاری یا خدمات حرفهای کار میکنید نه قرارداد کار، مگر اینکه نشانههای تبعیت شغلی (ساعت حضور، دستور روزانه، ابزار کارفرما) آنقدر پررنگ باشد که رابطه کارگری مطرح شود.
این تمایز مهم است: بیمه و مزایای قانون کار خودکار به هر پروژه فریلنسری نمیچسبد. حمایت اصلی شما متن قرارداد و ادله پرداخت و تحویل است.
چرا قرارداد شفاهی خطرناک است؟
در پیامرسانها اسکوپ عوض میشود، مبلغ «بعداً جمع میکنیم»، و در پایان یک طرف میگوید «من این را نخواستم». دادگاه با چت نامنظم سختتر کنار میآید تا با یک متن تاریخدار و امضاشده.
حداقل مکتوب: طرفین، موضوع، مبلغ، زمان تحویل، نحوه پرداخت. بهتر: بسته ۵ قرارداد ضروری. قبل از امضا: چکلیست هفتنقطهای.
مالیات و ثبت
تکلیف مالیاتی به حجم فعالیت، نوع شخص حقیقی/حقوقی و مقررات جاری بستگی دارد. این مقاله نرخ اعلام نمیکند چون تغییر میکند. اصل عملی: درآمدتان را ثبت کنید، برای رقمهای جدی از حسابدار بپرسید، و فرض نکنید «چون فریلنسرم مالیات ندارم».
صدور فاکتور یا رسید برای پیگیری طلب و شفافیت مالیاتی هر دو مفید است.
مالکیت فکری
در کارهای طراحی و نرمافزار، سؤال این است که اثر بعد از خلق مال پدیدآورنده است یا با قرارداد به کارفرما منتقل میشود. اگر قرارداد درباره انتقال بعد از تسویه کامل ساکت باشد، هر دو طرف ممکن است برداشت متفاوت داشته باشند.
صریح بنویسید: انتقال پس از پرداخت کامل؛ استثنای ابزارها و دانش قبلی شما؛ مجوز استفاده کارفرما قبل از تسویه محدود باشد.
محرمانگی و اعتبار امضا
بریف و دسترسی را بدون NDA نگیرید. اعتبار امضای آنلاین: امضای الکترونیکی در ایران. ساخت NDA: NDAiR.
این مقاله آموزش عمومی است و جایگزین مشاوره حقوقی موردی نیست. برای اختلاف جدی یا قرارداد با مبلغ بالا، با وکیل مشورت کنید.